ISO 22301 Standardı Kapsamında Telsiz Haberleşme Sistemlerinin Önemi

ISO 22301, kuruluşların İş Sürekliliği Yönetim Sistemi (İSYS / BCMS) kurmasını ve sürdürmesini amaçlayan uluslararası bir standarttır. Bu standardın temel hedefi; doğal afetler, teknik arızalar, siber saldırılar, enerji kesintileri, yangın, salgın hastalıklar ve benzeri olağanüstü durumlar karşısında kritik faaliyetlerin kesintiye uğramadan veya kabul edilebilir sürelerde devam ettirilmesini sağlamaktır.

İş sürekliliğinin en kritik bileşenlerinden biri haberleşmedir. Kriz anlarında bilgi akışının kesintisiz, güvenilir ve hızlı olması; karar alma, koordinasyon ve müdahale süreçlerinin başarısını doğrudan etkiler. Bu bağlamda telsiz haberleşme sistemleri, ISO 22301 gerekliliklerini karşılamak için vazgeçilmez bir iletişim altyapısı olarak öne çıkar.

ISO 22301 ve Haberleşme Gereksinimleri

ISO 22301 standardı, haberleşme ile ilgili olarak özellikle aşağıdaki başlıklara vurgu yapar:

Kriz ve acil durumlarda iletişimin sürekliliği
Alternatif iletişim kanallarının tanımlanması
Bağımlılıkların azaltılması (tek noktadan arıza riskinin düşürülmesi)
İç ve dış paydaşlarla etkin iletişim
Yetkilendirilmiş ve kontrollü bilgi paylaşımı

Geleneksel iletişim altyapıları (GSM, internet, VoIP vb.) çoğunlukla ortak altyapılara bağımlıdır. Bu altyapıların çökmesi veya aşırı yoğunluk nedeniyle kullanılamaz hale gelmesi, ISO 22301 açısından ciddi bir risk oluşturur. Telsiz sistemleri ise bu bağımlılığı büyük ölçüde ortadan kaldırır.

Telsiz Haberleşme Sistemi Neden Gereklidir?

3.1 Altyapıdan Bağımsız Çalışma

Telsiz sistemleri, GSM şebekesi veya internet altyapısına ihtiyaç duymadan çalışabilir. Elektrik kesintilerinde jeneratör veya batarya destekli röleler sayesinde iletişim devam eder. Bu özellik, ISO 22301’in operasyonel süreklilik ilkesini doğrudan destekler.

3.2 Anında ve Grup Bazlı İletişim

Telsiz haberleşme, tek tuşla birebir veya grup çağrısı yapılmasını sağlar. Kriz anlarında zaman kaybı olmadan ekiplerin yönlendirilmesi mümkündür. Bu da müdahale sürelerini kısaltır ve operasyonel etkinliği artırır.

3.3 Dayanıklılık ve Güvenilirlik

Profesyonel telsiz cihazları ( DMR, TETRA vb.), zorlu çevre koşullarına karşı dayanıklıdır. IP sertifikaları, askeri standartlar ve geniş sıcaklık aralıkları sayesinde afet ve acil durumlarda güvenilir iletişim sunar.

3.4 Güvenli Haberleşme

Sayısal telsiz sistemleri (özellikle DMR ve TETRA), şifreleme ve kimlik doğrulama özellikleriyle yetkisiz dinlemeleri engeller. Bu, ISO 22301’in bilgi güvenliği ve kontrollü iletişim beklentileriyle uyumludur.

ISO 22301 Açısından Telsiz Sistemlerinin Sağladığı Faydalar

4.1 İş Sürekliliği Risklerinin Azaltılması

GSM şebeke çökmesi riskinin ortadan kalkması
İnternet kesintilerinden bağımsız çalışma
Merkezi sistem arızalarında yerel iletişimin devam etmesi

4.2 Kriz Yönetimi ve Koordinasyon

Kriz yönetim ekipleri arasında kesintisiz iletişim
Saha ekiplerinin merkezi birimlerle anlık koordinasyonu
Acil durum senaryolarının etkin şekilde uygulanması

4.3 Operasyonel Verimlilik

Hızlı karar alma
Personel hareketlerinin anlık takibi
İş kazaları ve operasyonel hataların azaltılması

4.4 Denetim ve Belgelendirme Avantajı

ISO 22301 denetimlerinde, alternatif ve bağımsız haberleşme altyapısına sahip olmak önemli bir artı olarak değerlendirilir. Telsiz sistemi; risk analizleri, iş etki analizleri (BIA) ve acil durum planlarıyla kolayca ilişkilendirilebilir.

ISO 22301’e Uygun Telsiz Haberleşme Sistemi Nasıl Kurulmalıdır?

5.1 İhtiyaç ve Risk Analizi

Kurulum öncesinde aşağıdaki sorular yanıtlanmalıdır:

Kritik süreçler hangileridir?
Hangi birimler kriz anında iletişim kurmak zorundadır?
Coğrafi kapsama alanı nedir?
İç mekân / dış mekân kullanım oranları nelerdir?

Bu analiz, ISO 22301’in risk temelli yaklaşımı ile birebir uyumludur.

5.2 Sistem Mimarisi Tasarımı

Analog veya sayısal (tercihen DMR) sistem seçimi
Röle (repeater) ve yedekli röle mimarisi
Yedek enerji (UPS, akü, jeneratör) entegrasyonu
Sabit, araç ve el telsizlerinin planlanması

5.3 Frekans ve Lisanslama

BTK mevzuatına uygun frekans tahsisi
Acil durumlar için özel kanal planlaması
Kanal ve grup yapılandırmalarının dokümante edilmesi

5.4 Güvenlik ve Yetkilendirme

Dijital şifreleme
Kullanıcı bazlı yetkilendirme
Acil durum önceliklendirme (priority call)

5.5 Dokümantasyon ve Entegrasyon

ISO 22301 açısından kritik bir adım da sistemin dokümante edilmesidir:

Sistem mimari dokümanları
Acil durum haberleşme prosedürleri
İş sürekliliği ve afet planlarıyla entegrasyon

5.6 Testler ve Tatbikatlar

Periyodik kapsama testleri
Elektrik kesintisi senaryoları
Kriz tatbikatlarında telsiz kullanımının test edilmesi

Bu testler, ISO 22301’in tatbikat ve sürekli iyileştirme gerekliliklerini karşılar.

ISO 22301 Standartlarına Uygun Telsiz Haberleşme Sistemi Kurulumu İçin KIRISUN DMR ISOX Çözümünü İnceleyin …

Özetle

ISO 22301 standardını etkin şekilde uygulamak isteyen kuruluşlar için telsiz haberleşme sistemleri yalnızca bir iletişim aracı değil, stratejik bir iş sürekliliği yatırımıdır. Altyapıdan bağımsız çalışması, yüksek güvenilirlik sunması ve kriz anlarında anlık koordinasyon sağlaması sayesinde telsiz sistemleri, ISO 22301’in temel hedefleriyle doğrudan örtüşür.

Doğru analiz, doğru teknoloji seçimi ve iyi dokümante edilmiş bir kurulum ile telsiz haberleşme sistemleri; kuruluşların afetlere, krizlere ve beklenmeyen olaylara karşı dayanıklılığını önemli ölçüde artırır ve ISO 22301 belgelendirme sürecine güçlü bir katkı sağlar.

ISO 22301 Standardı Kapsamında Telsiz Haberleşme Sistemlerinin Önemi

1. Giriş

2. ISO 22301 ve Haberleşme Gereksinimleri

ISO 22301 standardı, haberleşme ile ilgili olarak özellikle aşağıdaki başlıklara vurgu yapar:

Kriz ve acil durumlarda iletişimin sürekliliği
Alternatif iletişim kanallarının tanımlanması
Bağımlılıkların azaltılması (tek noktadan arıza riskinin düşürülmesi)
İç ve dış paydaşlarla etkin iletişim
Yetkilendirilmiş ve kontrollü bilgi paylaşımı

3. Telsiz Haberleşme Sistemi Neden Gereklidir?

3.1 Altyapıdan Bağımsız Çalışma

3.2 Anında ve Grup Bazlı İletişim

3.3 Dayanıklılık ve Güvenilirlik

Profesyonel telsiz cihazları (PMR, DMR, TETRA vb.), zorlu çevre koşullarına karşı dayanıklıdır. IP sertifikaları, askeri standartlar ve geniş sıcaklık aralıkları sayesinde afet ve acil durumlarda güvenilir iletişim sunar.

3.4 Güvenli Haberleşme

4. ISO 22301 Açısından Telsiz Sistemlerinin Sağladığı Faydalar

4.1 İş Sürekliliği Risklerinin Azaltılması

GSM şebeke çökmesi riskinin ortadan kalkması
İnternet kesintilerinden bağımsız çalışma
Merkezi sistem arızalarında yerel iletişimin devam etmesi

4.2 Kriz Yönetimi ve Koordinasyon

Kriz yönetim ekipleri arasında kesintisiz iletişim
Saha ekiplerinin merkezi birimlerle anlık koordinasyonu
Acil durum senaryolarının etkin şekilde uygulanması

4.3 Operasyonel Verimlilik

Hızlı karar alma
Personel hareketlerinin anlık takibi
İş kazaları ve operasyonel hataların azaltılması

4.4 Denetim ve Belgelendirme Avantajı

5. ISO 22301’e Uygun Telsiz Haberleşme Sistemi Nasıl Kurulmalıdır?

5.1 İhtiyaç ve Risk Analizi

Kurulum öncesinde aşağıdaki sorular yanıtlanmalıdır:

Kritik süreçler hangileridir?
Hangi birimler kriz anında iletişim kurmak zorundadır?
Coğrafi kapsama alanı nedir?
İç mekân / dış mekân kullanım oranları nelerdir?

Bu analiz, ISO 22301’in risk temelli yaklaşımı ile birebir uyumludur.

5.2 Sistem Mimarisi Tasarımı

Analog veya sayısal (tercihen DMR) sistem seçimi
Röle (repeater) ve yedekli röle mimarisi
Yedek enerji (UPS, akü, jeneratör) entegrasyonu
Sabit, araç ve el telsizlerinin planlanması

5.3 Frekans ve Lisanslama

BTK mevzuatına uygun frekans tahsisi
Acil durumlar için özel kanal planlaması
Kanal ve grup yapılandırmalarının dokümante edilmesi

5.4 Güvenlik ve Yetkilendirme

Dijital şifreleme
Kullanıcı bazlı yetkilendirme
Acil durum önceliklendirme (priority call)

5.5 Dokümantasyon ve Entegrasyon

ISO 22301 açısından kritik bir adım da sistemin dokümante edilmesidir:

Sistem mimari dokümanları
Acil durum haberleşme prosedürleri
İş sürekliliği ve afet planlarıyla entegrasyon

5.6 Testler ve Tatbikatlar

Periyodik kapsama testleri
Elektrik kesintisi senaryoları
Kriz tatbikatlarında telsiz kullanımının test edilmesi

Bu testler, ISO 22301’in tatbikat ve sürekli iyileştirme gerekliliklerini karşılar.

6. Sonuç

Sektöre Özel ISO 22301 Uyumlu Telsiz Haberleşme Yaklaşımları

7.1 Havaalanları

Havaalanları; yüksek yolcu trafiği, geniş fiziksel alanlar ve 7/24 operasyon gereksinimi nedeniyle iş sürekliliği açısından en kritik tesisler arasındadır.

Kritik Senaryolar:

Pist ve apron operasyonları
Uçuş gecikmeleri ve acil durumlar
Yangın, tahliye ve güvenlik olayları

ISO 22301 Açısından Telsizin Rolü:

Hava trafik destek ekipleri, yer hizmetleri, itfaiye ve güvenlik birimleri arasında anlık koordinasyon
GSM yoğunluğu veya çökmesi durumunda bağımsız iletişim
Acil durum öncelikli çağrı (Emergency Call / Priority)

Önerilen Yapı:

Sayısal DMR veya TETRA sistem
Yedekli röle mimarisi
Apron ve terminal içi kapsama için indoor dağıtım sistemleri

7.2 Metro ve Raylı Sistemler

Metro sistemleri; kapalı alanlar, tüneller ve yer altı istasyonları nedeniyle özel haberleşme çözümleri gerektirir.

Kritik Senaryolar:

Tren arızaları
Yolcu tahliyesi
Enerji kesintileri ve yangın

ISO 22301 Açısından Telsizin Rolü:

Sürücü, merkez kontrol ve saha ekipleri arasında kesintisiz iletişim
Yer altı alanlarda GSM’e alternatif güvenilir kanal
Kriz anlarında hızlı yönlendirme

Önerilen Yapı:

Tünel içi sızıntılı kablo (leaky feeder) destekli telsiz altyapısı
Dijital sistem + yedek güç kaynakları
Hat bazlı kanal/grup planlaması

7.3 Sanayi Tesisleri ve Organize Sanayi Bölgeleri

Sanayi tesislerinde üretim sürekliliği, iş güvenliği ve hızlı müdahale kritik öneme sahiptir.

Kritik Senaryolar:

Üretim hattı arızaları
İş kazaları
Kimyasal sızıntı ve yangın

ISO 22301 Açısından Telsizin Rolü:

Bakım, üretim, İSG ve güvenlik ekipleri arasında anlık haberleşme
Gürültülü ortamlarda dahi net iletişim
Acil durum prosedürlerinin hızlı uygulanması

Önerilen Yapı:

IP67 sertifikalı profesyonel el telsizleri
Gürültü bastırmalı kulaklık/mikrofon çözümleri
Bölge bazlı kanal yapılandırması

7.4 Enerji Üretim ve Dağıtım Tesisleri

Enerji sektörü, ISO 22301 kapsamında kritik altyapı olarak değerlendirilir.

Kritik Senaryolar:

Trafo ve hat arızaları
Doğal afet kaynaklı kesintiler
Siber veya fiziksel saldırılar

ISO 22301 Açısından Telsizin Rolü:

Saha ekiplerinin merkezle kesintisiz iletişimi
GSM kapsamasının olmadığı kırsal alanlarda güvenilir haberleşme
Müdahale sürelerinin kısaltılması

Önerilen Yapı:

Geniş alan kapsamalı röle sistemleri
Araç telsizleri + el telsizleri entegrasyonu
Şifreli dijital haberleşme

7.5 Belediyeler ve Yerel Yönetimler

Belediyeler, afet ve acil durumlarda halkla temas eden ilk kurumlardır.

Kritik Senaryolar:

Deprem, sel, yangın gibi afetler
Altyapı arızaları
Toplu etkinlik ve kalabalık yönetimi

ISO 22301 Açısından Telsizin Rolü:

Fen işleri, zabıta, itfaiye ve kriz masası arasında koordinasyon
Afet anlarında GSM çökmesine karşı yedek iletişim
Kurumlar arası ortak çalışma

Önerilen Yapı:

Ortak kanal yapısı + kurum bazlı alt gruplar
Mobil röle ve taşınabilir baz istasyonları
Afet senaryolarına uygun yedek enerji çözümleri

7.6 Hastaneler ve Sağlık Tesisleri

Hastanelerde iletişim, doğrudan insan hayatını etkileyen bir unsurdur.

Kritik Senaryolar:

Acil servis yoğunluğu
Kitle kazaları
Elektrik ve sistem kesintileri

ISO 22301 Açısından Telsizin Rolü:

Acil servis, teknik servis ve güvenlik birimleri arasında hızlı iletişim
Dahili telefon sistemlerine alternatif kanal
Kriz anlarında hasta akışının yönetilmesi

Önerilen Yapı:

Hastane içi kapsama için indoor telsiz çözümleri
Sessiz alarm ve acil çağrı özellikleri
Hijyen ve ergonomiye uygun cihazlar

Genel Değerlendirme

Sektöre özel tasarlanan telsiz haberleşme sistemleri, ISO 22301 standardının risk temelli yaklaşımını doğrudan destekler. Her sektörün kendine özgü operasyonel riskleri dikkate alınarak kurulan bir telsiz altyapısı;

İş sürekliliğini güçlendirir
Kriz yönetimini etkinleştirir
Denetim süreçlerinde somut ve savunulabilir bir çözüm sunar

Bu nedenle telsiz haberleşme sistemleri, ISO 22301 uyumlu kuruluşlar için opsiyonel değil, stratejik bir gerekliliktir.